NEC – UNIZVV 5

6 maart 2012

 

Geld

 

Geld!

Het stinkt naar poep

En er kleeft bloed aan, van geweld

De arme is de lul

En de rijke speelt de held

Met geld

 

In 1974 kwam de dubbelelpee Neerlands Hoop Express uit. Ik was 14 jaar en de harde, gedurfde teksten en de melodieuze bluesrockmuziek sloegen bij mij in als een bom. Evenals de hilarische maatschappijkritische verhalen die Freek de Jonge te berde bracht. De muzikant van Neerlands Hoop in Bange Dagen was Bram Vermeulen, volleybalinternational en virtuoos toetsenist, gezegend met een mooi diepe stem. Voor de gelegenheid was het duo aangevuld met drie jonge muzikanten, waaronder Thé Lau (nu The Scene) op gitaar. Misschien is mijn socialistische inborst wel gevormd door  Geld (1e nummer van kant A van de tweede LP), waarvan de tekst bijna 40 jaar later een steeds schrijnender waarheid bevat.

 

Of deze song op 7 maart 2012 nog ter sprake is gekomen in het Filosofisch Café in Trianon is onwaarschijnlijk en onbekend. We konden helaas weer geen acte de présence geven, omdat er gevoetbald moest worden. Gezien de discussie die in de nazit ontstond, hadden we de filosofische bijeenkomst nog wel wat kunnen verrijken, zij het niet in eerste instantie over de gekozen vraag: Is geld te vertrouwen? Daarop had Paul het antwoord al snel geformuleerd: “Het gaat er natuurlijk niet om of geld betrouwbaar is, maar de gebruiker.” Nee, het gesprek ging over het waarheidsgehalte van wetenschappelijk onderzoek. Wetenschappers hebben aangetoond, zo sprak onze spreekwoordelijke rots in de zaalvoetbalbranding, die drie kwartier eerder zijn eerste competitiegoal had geproduceerd, dat mensen uit de hogere sociale klasse zich asocialer gedragen dan personen uit een lagere sociale klasse. Hij refereerde aan een column van psycholoog René Diekstra in De Gelderlander, die een Amerikaans onderzoek aanhaalde met de titel Higher social class predict increased unethical behavior. Lijkt me een bijna letterlijk inkoppertje, maar Erik en Jan zetten vraagtekens bij de vanzelfsprekendheid, waarmee zo’n onderzoek voor juist wordt gehouden. Hoe is dit dan onderzocht? In welk land? Hoe groot was de steekproef? Was deze representatief? (na vier Affligem Blond lastig uit te spreken) etc. Jan, nippend aan zijn tweede Palm, geloofde überhaupt niet in sociaal-psychologisch onderzoek in een steeds veranderende wereld. De parameters zijn nooit gelijk. Kan zijn, vond Paul, een nootje krakend, maar als een studie wetenschappelijk is, voldoet deze aan wetenschappelijke criteria. Maar wat toont dat dan aan, is dat dan de waarheid, vroeg Erik zich af, terwijl de ober met tegenzin een Ice-tea voor hem neerzette. Maar dat rijken vaker hufterig verdrag vertonen dan minder bedeelden, in ieder geval op groter schaal, is evident, deed ik een rode duit in het virtuele zakje. Komt allemaal door het kapitalisme, waarbij de waarde van geld belangrijker is dan de waarde van de mens, dacht ik erachteraan.

 

De wereld is een etterbuil

Van rotzooi en geweld

En ik wist dat het de schuld was

Van het kapitaal en van het geld

 

Ook Sjoerd, Pat en Cas bespraken aan de andere kant van de Trianonale stamtafel ook hele belangrijke zaken des levens, gelardeerd met allerlei leuke grapjes en woordspelingen. Neem ik aan.

Paul lepelde een paar voorbeelden op uit Diekstra’s column: bezitters van dure auto’s snijden vaker andere automobilisten, en voetgangers op zebrapaden af, houden vaker informatie achter, liegen vaker over eigen prestaties en stelen vaker, zelfs voor kinderen bestemde snoepjes. Psychologisch gezien corrumpeert rijkdom, is de conclusie van de ooit flink plagiërende Diekstra. Je kunt je afvragen of hij de aangewezen persoon is om liegen en bedriegen aan de kaak te stellen, maar gelijk heeft hij wel. Als je een uitstekend artikel overschrijft, blijft het wel een uitstekend artikel. Hoe wetenschappelijk onverantwoord dat ook is.

 

We hadden het allang niet meer over de eclatante 13-3 overwinning tegen het zwakke SCE 5. Oké, we waren op een onverwachte 0-1 achterstand gekomen doordat Gerard tegen alle ongeschreven voetbalregels in door het midden uitverdedigde, maar Patrick had vóór rust met een punthoedgave truc dit meer dan rechtgezet. We wonden ons nog wat op over twee onnodige tegentreffers, het feit dat iedereen scoorde behalve Sjoerd en Jan, en over de verdeling van de goals over de overige spelers, zodat gededuceerd kon worden hoeveel Patrick er op zijn conto kon bijschrijven. Paul doelpuntte uit een moeilijke hoek na weer een razendsnelle uitval en Gerard via een mooie draai bij de aanname van de bal. Cas kwam pas in de tweede helft en knalde meteen droog in de korte hoek, alleen Jan werd van scoren afgehouden door een SCE-er die in eigen doel schoot.

 

Ik legde een tientje op tafel, ontweek enkele filosofen, discussieerden over de voor- en nadelen van lenen en kopen op afbetaling.

 

Het is de maalstroom der termijnen

Het is de truc van het kapitaal

En de moraal van dit verhaal is

Het overkomt ons allemaal

 

Gerard